ertpresso

Staj yaptığım günlerdi. İngilizce’yi daha çok kendi kişisel çabalarıyla öğrenmiş, hiç yurtdışına çıkmamış, daha önce hiç İngilizce konuşulan bir ortamda bulunmamış bir yeni mezun olarak, önemli bir müvekkilimizin yabancılarla yapacağı sözleşme görüşmelerine tek başıma katılacaktım. Arkadaşca bir sohbet değil, çıkarların çatıştığı bir sözleşme görüşmesi… Yüzme bilmeden denize atlamak mı demeli, ilk defa uçmayı deneyen kuş gibi olmak mı demeli, bisikletinin üç ve dördüncü tekerlekleri sökülmüş çocuk gibi olmak mı demeli, buraya uygun bir deyim vardır mutlaka ama aklıma gelmiyor. İlk toplantıya giderken o kadar tedirgindim ki çantamda kocaman bir Longman sözlük götürdüğümü hatırlıyorum acil haller için.

Longman o yıllarda benim gözde sözlüğümdü. Masamın üzerindeydi her zaman. Orta seviye orta boy olanını epey yıprattıktan sonra Akmar’da bir dükkanda aynı sözlüğün büyük boy ileri düzeyini bir hayli ucuz bir fiyata bulunca hemen kapmıştım. Bana İngilizce’yi öğreten o koca sözlüktür diyebilirim. Aynı kelimelerin muhtelif anlamlarını bıkmadan usanmadan tekrar tekrar anlatırdı.

Şimdi ise artık sözlükler internette, internet ise her yerde. Kimse bir kelimenin anlamını öğrenmek için sayfaları çevirmek zahmetine katlanmak zorunda değil artık. Çantada koca bir sözlük taşımak bu kadar kısa zamanda bu kadar tarih olabilir miydi… Oldu.

Evet, artık internet her yerde ve envai çeşit sözlük de internette ama ben yine de bilgisayarımda bulunan bir sözlüğü internet sözlüklerine tercih ediyorum. Başvuru ihtiyacı olmasının ve işleri hızlandırmasının yanı sıra, belki bende o tedirgin günlerden kalma bir alışkanlık, bir tedbir belki, bilgisayarımda mutlaka bir çevrimdışı sözlük bulundurmadan rahat edemiyorum. Babylon kullanmayı denemeyi uzun yıllar önce, Windows ME kullanırken falan bıraktım sanırım. Stardict kullandım uzun süre. Son 1-2 yıldır da galiba, Goldendict kullanıyorum.

Stardict daha hızlı çalışıyor gibi geliyor bana ancak Goldendict’i tercih ediyorum, çünkü sözlük desteği çok daha geniş, çok daha güzel tasarlanmış bir yazılım.

Program hakkında Türkçe bilgi şurada ve şurada var. Bu nedenle detayına girmiyorum. Programı şuradan indirebilir ve sözlük dosyalarını şurada bulabilirsiniz.

Ben burada sadece programın şuradan öğrendiğim kısayol tuşlarından ve bir iki ipucundan bahsedeceğim:

• Ana ekranda ESC’ye basmak arama kutusuna çekiyor imleci. Ya da doğrudan yazmaya başladığınızda da arama kutusunda yazmaya başlıyorsunuz seçili olmasa bile. Yani fareye uzanıp bu çubuğa tıklamanıza gerek yok.
• Sözlüklerinizi sesli kullanabilirsiniz, yani mesela Longman sözlüğün ses dosyalarını da indirerek kelimelerin telaffuz edilmesini sağlayabilirsiniz. İpucu ise şu, sözlük dosyalarını bir .zip dosyası içine koyarsanız binlerce .wav dosyasıyla başa çıkmak zorunda kalmaz, disk alanınızdan da çok ciddi bir tasarruf sağlarsınız. Dosyaları nasıl adlandıracağınıza örnek vermek gerekirse: En-En-Longman_DOCE5.dsl sözlük dosyasının bulunduğu dizinde, En-En-Longman_DOCE5.dsl.files.zip adında başka bir sıkıştırılmış dosya oluşturun ve bütün ses dosyalarını bunun içine koyun. Goldendict bu arşivin içinden ses dosyalarını bulup kullanacaktır.

Windows’ta da Linux’ta da özgürce kullanılabilen bu ücretsiz yazılımı bütün yabancı dil meraklılarına tavsiye ederim.

Bugün işgal yok. Güzel.

Lubuntu ile Gnome Panel pek olmuyor. Panelde görünen uygulamaların çoğu yüklenmemiş oluyor, basıyorsunuz açılmıyor, hangisinin açılıp açılmayacağı anlaşılmıyor. Gereksiz bir karmaşa… Gnome Panel kullanılacaksa Ubuntu kurulup ardından lxde desktop kurulup etkin hale getirildikten sonra LX paneli iptal edip Gnome Paneli etkinleştirmek daha uygun olur sanırım. Ya da lubuntu üzerine ubuntu-desktop kurulabilir; ancak bunlar Lubuntu kurma saikleriyle ne kadar bağdaşır bilemiyorum.

Bu sabah adresimin (ertpresso.info) Çince hazırlanmış bir şekerleme sitesince işgal edilmiş olduğunu gördüm. Sitenin tepesinde elinde bir şeker tepsisi tutan, işgalci bir Çinli adam vardı, çok mutlu görünüyordu, sırıtıyordu.

Alan adı kirasının süresinin dolmuş olabileceği geldi aklıma ilk olarak. Alan kirasını yenilemek yerine wordpress.com üzerindeki adrese geçmek üzerinde düşündüm. Karar veremedim hemen. Sonra baktım, burası düzelmiş. Çinli adam gitmiş, bizim site geri gelmiş. Karar vermeyi erteledim.

Chromium Lubuntu’da Firefox’tan çok daha hızlı. Bu nedenle ben de onu kullanıyorum. Adblock eklentisi mevcut. Noscript benzeri bir eklenti de yazılmış, “Notscript” adıyla. “Google Dictionary” de oldukça kullanışlı bir eklenti.

Kütüphanelere girmek için Proxy ayarları yapmam gerekti ancak Gnome ya da KDE kullanılmıyorsa bu ancak komut satırı parametresiyle mümkün. Bunun bir eklenti ile mümkün hale getirilmesi çalışmaları sürüyor.

Bu arada Lubuntu’da Chromium vekil sunucu ayarları aşağıdaki yolla yapılabiliyor:

gksudo leafpad /etc/chromium-browser/default

Açılan sayfada aşağıdaki gibi bir düzenleme yapabilirsiniz:

# İstanbul Üniversitesi
#CHROMIUM_FLAGS="--proxy-server=194.27.128.82:3128"

# Galatasaray Üniversitesi
#CHROMIUM_FLAGS="--proxy-pac-url=http://194.27.192.196/proxy.pac"

# Bahçeşehir Üniversitesi
#CHROMIUM_FLAGS="--proxy-server=proxy.bahcesehir.edu.tr:3128"

Bu şekilde birden çok vekil sunucu ayarlarını dosya içinde saklayabilir ve ihtiyacınıza göre birini etkinleştirebilirsiniz. Satırın başından # karakterini silince o satır aktif hale gelir. Tek bir zamanda sadece bir satırı aktif hale getirmelisiniz.

Diğer Chromium parametreleri için şu adresi ziyaret etmenizi öneririm.

Ubuntu’da şapkalı harfler ve aksanlı karakterlerin yazılımı için GKA (GUI) kullanılabilmekte. Lubuntu için böyle bir arayüz henüz yok; ancak bu Lubuntu’da bu harflerden mahrum olduğumuz anlamına gelmiyor tabii.

Bunun nasıl yapıldığını LXDE forumunda yazmıştım ama burada da kısaca anlatmak istiyorum Türkçe arama yapacaklar için:

ALT+F2 tuşlarına bastıktan sonra

gksudo leafpad /etc/xdg/lxsession/Lubuntu/autostart

komutunu veriyoruz. Açılan sayfanın en başına aşağıdaki satırı ekliyoruz:

setxkbmap -model pc105 -layout tr -variant intl -option "compose:rwin"

Kaydedip çıkıyoruz.
X’i veya bilgisayarı yeniden başlattığınızda şapkalı a harflerini yazabildiğinizi göreceksiniz.

Yeniden başlatmadan hemen görmek istiyorsanız son satırdaki kodu terminale komut olarak yazın, derhal uygulamaya geçecektir.

Meraklısına Not:

Aslında bunun daha uygun çözümü xorg.conf dosyasını düzenlemekten geçiyor sanırım ama ben o yolda bazı engellerle karşılaştım ve bu dolanarak çözüm yöntemini buldum. Bence basit ve kullanışlı. Xorg.conf düzenlemesi yapmak isteyenler önce CTRL+ALT+F1 ile terminale geçmeli, sonra

sudo service lxdm stop

komutuyla X serveri durdurmalı, sonra

sudo X -configure

komutuyla xorg.conf dosyasını ~ klasöründe oluşturmalı, ardından bu dosyada

...
Section "InputDevice"
        Identifier      "Generic Keyboard"
        Driver          "kbd"
        Option          "XkbRules"      "xorg"
        Option          "XkbModel"      "pc105"
        Option          "XkbLayout"     "tr"
        Option          "XkbVariant"    "intl"
        Option          "XkbOptions"    "compose:rwin"
EndSection
...

düzenlemesini yapıp kaydetmeli ve daha sonra aynı dosyayı /etc/X11 dizinine taşımalılar.

sudo service lxdm start

komutuyla X’i başlattıktan sonra CTRL+ALT+F7 ile terminalden çıkabilirler. X’in güncel versiyonu her şeyi otomatik hallettiğinden (veya halletmesi gerektiğinden) xorg.conf dosyası kullanmıyor ancak oluşturacağınız bu dosyayı bahsettiğim yere koyduğunuzda işleme alıyor. Eğer yaptığınız düzenleme uygulanmaz ise /var/log/Xorg.0.log dosyasını inceleyerek nerede hata olduğunu bulmaya çalışabilirsiniz.